De Jachthaven

De Jachthaven

In de jachthaven van Oude Tonge is het steeds zeer gezellig vertoeven.  De havenmeesters doen  hun uiterste best om ligplaatshouders en passanten in de beste omstandigheden te ontvangen.  De haven en omgeving ligt er steeds netjes bij, de sanitaire voorzieningen zijn tot in de puntjes verzorgd en men wordt er altijd met open armen ontvangen.
De jachthaven ligt in het hart van het dorp, je bent op wandelafstand van  het winkelcentrum en van verschillende horeca-zaakjes.

ligging:  op een 50 tal km van Antwerpen, 55min rijden: de kaart


EEN BLIK IN HET HEDEN, VERLEDEN EN TOEKOMST

Het verleden

De huidige haven van Oude Tonge was van oudsher slechts een kreek tussen de gorzen en slikken van het Hollandse deltagebied. Als in 1438 besloten wordt tot indijking van slikken en gorzen, zoals onder andere “Het Oudeland” en “De Tonghe”, veranderen de kreken in uitwateringsgeulen voor de afvoer van het water uit de zo ontstane polders. De “Polderskamer” aan het einde van de huidige haven was de plaats waar vroeger het overtollige polderwater bij laagwater werd afgevoerd in de uitwateringsgeul. Door de inpoldering werd permanente bewoning van het land mogelijk gemaakt, wat weer leidde tot sterke groei van woonkernen zoals het toenmalige dorpje Oude Tonge.
Omdat Oude Tonge nu eenmaal op een eiland ligt, was de enige manier om personen van en naar het vaste land te transporteren de weg over het water. En zo veranderde de uitwateringsgeul in havenkanaal met aan het einde een los- en laadwal.

Waarschijnlijk omdat Oude Tonge te ver van de zee lag is het nooit een vissershaven geworden, maar bleef het vooral een landbouwhaven met veerdienst faciliteiten naar Brabant en Zeeland, en beurtschippers met vaste dienst op Rotterdam, Dordrecht en Bergen op Zoom. De foto hiernaast stamt uit 1925.
Om te voorkomen dat vooral geladen schepen zich bij laagwater in de modder zouden vastzuigen en bij opkomend tij niet op tijd los zouden komen, werden in de haven zinkstukken van rijshout op de bodem geplaatst. Pas in de 19e eeuw, als de zeilschepen langzaam veranderen in gemotoriseerde schepen, die groter zijn en meer diepgang hebben, wordt het spui aangelegd, dat met vloed vol loopt en met laagwater door het havenkanaal weer leeg loopt, waardoor de haven en het havenkanaal op diepte blijven. In die tijd werd het havenkanaal ook wel “pit” of “kromme” genoemd.

Helaas wordt deze keersluis in het laatste oorlogsjaar opgeblazen en pas weer in 1952 in ere hersteld. Gelukkig juist voor de ramp van 1953 waardoor tenminste de kaai droog blijft.

Na de ramp van 1953 volgt de aanleg van de tweede sluis en wordt een deftige kademuur geplaatst, dier er nu nog is. Er wordt begonnen met de “Deltawerken” en na 35 jaar is ook de Philipsdam voltooid en dan……….. heeft Oude Tonge geen getijdehaven meer en verandert het water van zout naar zoet.
Ruim dertig jaar geleden (in 1976) waren er in Oude Tonge  zeer vooruitstrevende mensen die reeds aanvoelden dat na de ontsluiting van het eiland, door de Deltawerken, de haven zijn betekenis van voorheen zou verliezen. Zij sloegen de eerste palen voor de door hen opgerichte Watersport Vereniging Oude Tonge. Een proces dat groeide en waarvan we nu kunnen zeggen dat Oude Tonge voor honderd procent een “Jachthaven” is geworden.

Het heden

De jachthaven van Oude-Tonge is een drukke jachthaven met meer dan 100 vaste ligplaatsen en ruim  2400 passanten per jaar. Met dit aantal passanten is het de drukst bezochte haven van de drie jachthavens die de Gemeente Oostflakkee rijk is. Passanten vinden alles wat ze als passant nodig hebben in het  moderne havenkantoor. De havenmeester beschikt hier over een keurige kantoorruimte en het bestuur over een vergaderruimte. Winkels bevinden zich op vijftig meer afstand van de haven.

De meerpalen en de steigers zijn allemaal van recente datum en verkeren in uitstekende staat.

Er is een erfpachtcontract met de gemeente afgesloten voor een periode van 30 jaar. Dit geeft na een lange periode van onzekerheid zekerheid voor de toekomst. In de zwaaikom zijn palen geslagen en boxen gemaakt en er is een brug over de uitwateringssluis gemaakt die de twee zijden van de haven met elkaar verbindt.

De foto hiernaast is gemaakt tijdens de officiële opening en de doop van de Kobusbrug.

Door zelfwerkzaamheid  en iniatieven van de leden is de haven de laatste jaren in perfecte staat gebracht en kan door de vele vrijwilligers zo gehouden worden.

De toekomst

In de nabije toekomst zal het omliggende gebied aan de noordwest kant ingrijpend veranderen. Sinds de sloop van de handelsloodsen halverwege de jaren negentig is het gebied veranderd in een openbare honden uitlaatplaats. In de loop van 2006 is het gebied geschikt gemaakt voor bebouwing. Aan de Handelskade direct aan de haven zullen ruim tachtig appartementen worden gerealiseerd die deels voor permanente bewoning en deels een recreatieve bestemming hebben. Aansluitend zal langs de haven voor de appartementen een wandelpromenade worden gemaakt die het geheel tot een aantrekkelijk woon- en recreatiegebied zal omtoveren.
Met betrekking tot de haven zal op termijn het elektriciteitsnet moeten worden vervangen. Deels omdat het sterk verouderd is en deels omdat het niet meer voldoet aan de eisen van moderne schepen die steeds meer stroom nodig hebben voor allerlei apparatuur. Het vervangen van het elektriciteitsnet is dan ook een must om onze aantrekkelijkheid in de toekomst veilig te stellen.
Een andere investering om de aantrekkelijkheid en continuïteit van de haven te waarborgen is het aanbrengen van een houten beschoeiing langs de kademuren en op een aantal plaatsen het realiseren van een steiger langs de kademuur. Hiermee wordt het aanleggen makkelijker gemaakt en zijn we niet afhankelijk van bolders op het promenadeterrein zo die er al mogen staan.
Mogelijk zal in verband met milieumaatregelen moeten worden gedacht om een gedeelte te huren in de nieuw te bouwen appartementen om leden en passanten was- en toiletmogelijkheid te bieden binnen 50 meter zoals het jachthavenbesluit voorschrijft.  Hoe de toekomst er verder uit zal zien is niet te voorspellen. Dat de haven en ‘Watersportvereniging Oude Tonge’ een toekomst hebben is zeker.

Ook de haven wordt beter geoutilleerd met zwaaikom, handelsterrein en een speciale mestkaai, waar schepen met stadsmest (tonnetjes) gelost worden.
Vanwege dreigend gevaar voor dijkdoorbraak wordt besloten een keersluis aan te leggen, die in 1917 gereed is, waarna er met springvloed geen water meer op de kaai staat en de huizen rond de haven geen vloedplanken meer nodig hebben.

Deze informatie werd overgenomen van de website van wsv Oude Tonge.